السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

734

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

در كلمات متأخران ، واژهء مجتهد نيز به معناى فقيه به كار رفته است . از احكام مربوط به آن ، ذيل عناوين اجتهاد ( - - ) اجتهاد ) ، تقليد ( - - ) تقليد ) و فقه ( - - ) فقه ) سخن رفته است ؛ چنان كه قلمرو ولايت فقيه در عنوان ولايت فقيه مطرح خواهد شد ( - - ) ولايت فقيه ) . فقيه جامع شرايط فقيه جامع شرايط : فقيه داراى همهء شرايط لازم براى مرجعيت . بر فقيهى كه داراى ملكه استنباط احكام از ادلّه است و شرايط لازم ، همچون ايمان ، عدالت ، زهد ، و پارسايى را براى تصدى منصب مرجعيت دارد ، فقيه جامع شرايط اطلاق مىشود 1 ( - - ) فقيه ) ( - - ) تقليد ) . فقيه مأمون فقيه مأمون : فقيه امين نسبت به حقوق شرعى . عنوان يادشده بيشتر در باب زكات و خمس به كار رفته است . آنگاه كه در عصر غيبت سخن از پرداخت زكات و خمس به ميان مىآيد ، بر وصف امين بودن فقيه تأكيد مىشود و مثلا گفته مىشود : در غيبت امام عليه السّلام ، زكات بايد به فقيه مأمون پرداخت گردد تا آن را به مستحقان برساند . مقصود از فقيه مأمون ، فقيه جامع شرايطى است كه در صورت عدم نياز ، با توسل به حيله‌هاى شرعى در اموال و حقوقى كه به وى سپرده شده تصرف نمىكند ؛ زيرا اين كار حتى با جواز آن به موقعيت و جايگاه مرجعيت كه منصوب براى مصالح عموم است ، لطمه مىزند . 1 برخى در شرط دانستن افزون بر عدالت براى فقيه اشكال كرده‌اند . بنابر اين نظر ، قيد مأمون توضيحى خواهد بود . 2 فك فك : استخوانهاى تشكيل دهندهء آرواره‌هاى بالا و پايين .

--> ( 1 ) . مجمع البحرين ، واژهء « فقه » ؛ منتهى المطلب 1 / 7 ؛ معالم الدين ( قسم الفقه ) 1 / 90 . ( 1 ) . جواهر الكلام 21 / 399 ؛ القضاء و الشهادات ( شيخ انصارى ) / 229 - 231 ؛ المعالم الزلفى / 37 - 42 . ( 1 ) . مسالك الافهام 1 / 427 ؛ رياض المسائل 5 / 189 * ( 2 ) . جواهر الكلام 15 / 425 .